Zehirli bir gaz olan karbonmonoksit, kömür, odun, doğal gaz gibi yakıtların yanması sonucu oluşur. Havadan hafif, kokusuz, tatsız, renksiz olması nedeniyle fark edilemediğinden “sessiz katil” adıyla anılır. Kombi ve şofben kullanılan yerlerde, yangınlarda, lodos rüzgarları zamanında soba bacası tütmeleriyle, evlerde, maden ocaklarında, garaj veya benzeri yerlerde egzoz dumanına bağlı olarak karbonmonoksit zehirlenmesi çok sık görülür.
Karbonmonoksit vücudu nasıl etkiler?
Karbonmonoksit (CO) gazı, solunduktan sonra akciğerlerden kana geçerek kırmızı kan hücrelerinin içerisinde bulunan dokulara zarar vermeye başlar. Kan yoluyla yeterli oksijen alamayan hücreler ölmeye başlar ve beyin başta olmak üzere, kalp ve diğer organlar fonksiyon göremez duruma gelir.
Hücre ölümlerinin ilk etkisi beyinde görüldüğünden, vücudun ilk tepkisi baş dönmesi ile baş ağrısıdır. Karbonmonoksit gazının yoğunluğu ve süresi zehirlenmede önemli olup, belirli bir seviyeden sonra hastaya acil müdahale edilse bile, beyin hücrelerinde ölüm gerçekleşeceğinden geri dönüşü olmayan hasarlar oluşabilir.
Karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı ne yapılabilir?
1-Karbonmonoksit zehirlenmesinin önüne geçmenin birinci şartı bacaların temiz bir şekilde zehirli gaz atımı yaptığından emin olmaktır. Bacaların bakımları düzenli olarak yapılmalıdır.
2-Karbonmonoksit gazı düzgün havalandırma sağlanan ortamlarda zehirlenmelere yol açmaz. Doğalgaz projelerinde zorunlu tutulan havalandırma menfezlerinin kapatılmaması çok öenmlidir.
3-Karbonmonoksit zehirlenmelerini önlemenin en kolay yolu korbonmonoksit dedektörüdürü kullanmaktır. Ortamda karbonmonoksit gazı varsa dedektör alarm vererek sizi uyarır.